મૂઠી ઊંચેરો માનવી
સુરતના જાણીતા સામાજિક કાર્યકર્તા અને અંગદાન ક્ષેત્રે પાયાનું કામ કરનાર શ્રી નિલેશ વિનોદચંદ્ર માંડલેવાળાને દેશના સર્વોચ્ચ નાગરિક સન્માનો પૈકીના એક ‘પદ્મશ્રી’ (૨૦૨૬) એવોર્ડથી સન્માનિત કરવામાં આવ્યા છે. તેમણે અંગદાન (Organ Donation) પ્રત્યે સમાજમાં જાગૃતિ લાવવા અને હજારો લોકોને નવજીવન આપવા માટે પોતાનું જીવન સમર્પિત કર્યું છે.
તેમની પ્રેરણાત્મક સફર, સંસ્થા અને વિશિષ્ટ સિદ્ધિઓની વિસ્તૃત માહિતી નીચે મુજબ છે:
૧. પ્રેરણા અને શરૂઆત
વર્ષ ૧૯૯૭માં તેમના પિતાની કિડની નિષ્ફળ ગઈ હતી. વર્ષ ૨૦૦૪ થી ૨૦૧૧ દરમિયાન પિતાના ડાયાલિસિસના કપરા સમયગાળામાં તેમણે અંગોની નિષ્ફળતાના કારણે દર્દીઓ અને તેમના પરિવારોની વેદનાને ખૂબ નજીકથી જોઈ હતી. પિતાના અવસાન બાદ આ પીડાને તેમણે સેવામાં બદલવાનો સંકલ્પ કર્યો. વર્ષ ૨૦૦૫થી તેમણે અંગદાન અંગે જાગૃતિ ફેલાવવાનું અભિયાન શરૂ કર્યું.
૨. ‘ડોનેટ લાઈફ’ (Donate Life) સંસ્થાની સ્થાપના
લોકોમાં રહેલી અંધશ્રદ્ધા, ડર અને અજ્ઞાનતા દૂર કરવા માટે તેમણે ‘ડોનેટ લાઈફ’ નામની બિન-સરકારી સંસ્થા (NGO) ની સ્થાપના કરી. આ સંસ્થા દ્વારા તેઓ બ્રેઈન-ડેડ (Brain-dead) જાહેર થયેલા દર્દીઓના પરિવારોનું કાઉન્સેલિંગ કરે છે અને તેમને અંગદાન માટે પ્રેરિત કરે છે.
૩. મુખ્ય સિદ્ધિઓ અને આંકડાકીય યોગદાન
નિલેશ માંડલેવાળા અને તેમની સંસ્થાના અવિરત પ્રયાસોથી અત્યાર સુધીમાં ૧,૩૮૦ થી વધુ અંગો અને ટિશ્યુઓનું દાન સફળતાપૂર્વક કરાવાયું છે, જેનાથી દેશ-વિદેશના ૧,૨૫૦ થી વધુ જરૂરિયાતમંદ દર્દીઓને નવજીવન મળ્યું છે.
તેમના દ્વારા કરાવાયેલા અંગદાનની વિગતો આ મુજબ છે:
* કિડની: ૫૫૦થી વધુ
* લિવર: ૨૪૦થી વધુ
* ચક્ષુઓ (Cornea): ૪૫૦થી વધુ
* હૃદય (Heart): ૫૭થી વધુ
* ફેફસાં (Lungs): ૫૬થી વધુ
* હાથ (Hands): ૧૧
* સ્વાદુપિંડ (Pancreas): ૯
* નાનું આંતરડું (Small Intestine): ૧
૪. ગુજરાત અને ભારતમાં સ્થાપેલા ઐતિહાસિક સીમાચિહ્નો (Milestones)
નિલેશ માંડલેવાળાને ગુજરાતમાં “કેડાવર અંગદાનના પ્રણેતા” (Pioneer of Cadaver Organ Donation) ગણવામાં આવે છે. તેમના નામે અનેક ‘પ્રથમ’ રેકોર્ડ નોંધાયેલા છે:
* પ્રથમ ઇન્ટરસિટી ટ્રાન્સપ્લાન્ટ (૨૦૦૬): જાન્યુઆરી ૨૦૦૬માં સુરતથી અમદાવાદ (IKDRC) ખાતે ગુજરાતનું સૌપ્રથમ ઇન્ટરસિટી કેડાવર કિડની ટ્રાન્સપ્લાન્ટ કરાવવામાં તેઓ નિમિત્ત બન્યા હતા.
* ગુજરાતનું પ્રથમ હૃદય દાન (૨૦૧૫): ડિસેમ્બર ૨૦૧૫માં ગુજરાતનું સૌપ્રથમ હૃદય દાન સુરતથી સફળતાપૂર્વક કરાવીને ગ્રીન કોરિડોર મારફતે મોકલવામાં આવ્યું હતું.
* સૌથી નાની ઉંમરના અંગદાતા: દેશના અને વિશ્વના સૌથી નાની ઉંમરના બ્રેઈન-ડેડ બાળકોના પરિવારોને સમજાવીને હૃદય, ફેફસાં અને હાથ જેવા અંગોનું દાન કરાવવામાં તેઓ સફળ રહ્યા છે.
* કોવિડ-૧૯ દરમિયાન સેવા: મહામારીના કપરા સમયમાં જ્યારે સમગ્ર દેશમાં અંગદાનનો દર ઘટી ગયો હતો, ત્યારે પણ તેમણે હિંમત હાર્યા વિના ૨૦૩ અંગો અને ટિશ્યુઓનું દાન કરાવી ૧૮૨ લોકોને નવું જીવન આપ્યું હતું.
૫. જાગૃતિ માટેના અનોખા પ્રયાસો
તેમણે પરંપરાગત રીતોથી હટીને સમાજ સુધી પહોંચવા માટે અનોખા પ્રયોગો કર્યા છે:
* સ્મશાનભૂમિમાં અંગદાન અંગેનો પ્રથમ જાગૃતિ સેમિનાર યોજ્યો.
* શાળાઓ, કોલેજો, ટ્રાફિક સિગ્નલો, નવરાત્રિ અને ગણેશોત્સવ જેવા જાહેર મંચો પર ૩૬૦-ડિગ્રી જાગૃતિ અભિયાનો ચલાવ્યા.
* અંગદાનના મહત્વને સમજાવતી ટૂંકી ફિલ્મ ‘કાયા – ધ મિશન ઓફ લાઈફ’ (KAAYA – THE MISSION OF LIFE) અને ભજન ‘અંગદાન કરલે રે માનવ’ ની રચના કરી.
૬. સન્માન અને પદ
* પદ્મશ્રી એવોર્ડ (૨૦૨૬): ભારત સરકાર દ્વારા દેશના ૭૭મા પ્રજાસત્તાક પર્વની પૂર્વસંધ્યાએ તેમની આ નિઃસ્વાર્થ જનસેવા માટે પદ્મશ્રી પુરસ્કારની જાહેરાત કરવામાં આવી હતી.
* ગુજરાત ગરિમા એવોર્ડ: ગુજરાત સરકાર દ્વારા રાજ્યના સર્વોચ્ચ નાગરિક સન્માનથી પણ તેઓ નવાજાયા છે.
* સરકારી સમિતિમાં સ્થાન: તેમની આ ક્ષેત્રની નિપુણતાને જોઈને ગુજરાત સરકાર દ્વારા તેમને રાજ્યની ‘ઓર્ગન એન્ડ ટિશ્યુ ટ્રાન્સપ્લાન્ટેશન એડવાઇઝરી કમિટી’ ના સભ્ય તરીકે પણ નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા છે.
* આ ઉપરાંત ભારત અને વિદેશની વિવિધ સંસ્થાઓ તરફથી તેમને ૭૦થી વધુ એવોર્ડ મળી ચૂક્યા છે.
વિશેષ નોંધ:
નિલેશભાઈની સેવાની સૌથી મોટી ખાસિયત એ રહી છે કે તેમના પોતાના પિતા કિડની ફેલ્યોરના દર્દી હોવા છતાં, તેમણે ક્યારેય પિતા માટે પક્ષપાત કરીને કોઈ કિડની મેળવવાનો પ્રયાસ નહોતો કર્યો. તેઓ સંપૂર્ણપણે નિઃસ્વાર્થ ભાવે માત્ર અન્ય લોકોના જીવન બચાવવા માટે અવિરત દોડતા રહે છે. તેમનું લક્ષ્ય વર્ષ ૨૦૪૭ (ભારતની આઝાદી શતાબ્દી વર્ષ) સુધીમાં દેશમાં કોઈ પણ વ્યક્તિ અંગોની અછતને લીધે ન મરે તેવું વાતાવરણ ઊભું કરવાનું છે.
સારી ખબર-સાચું જ્ઞાન. વાંચો-વંચાવો ને મેળવો ઈનામ
વાચક મિત્રો ,
સમુત્થાન માત્ર અખબાર જ નથી . હકારાત્મક , રચનાત્મક ચેતના જગાડવાનું શ્રેષ્ઠ માધ્યમ છે.
જીવન ઉપયોગી, શિક્ષણ, રોજગાર, આરોગ્યલક્ષી , સંસ્કારવર્ધક જાણકારી , સરકાર ની વિવિધ યોજનાઓ ની વિસ્તૃત માહિતી, આર્થિક ક્ષેત્ર ની વિસ્તરિત માહિતી , પંચાંગ, શેર બજાર આબોહવા જેવી આવશ્યક માહિતી ની સાથે સાથે પ્રતિદિન ઇનામો મેળવવાની તક.
તો રાહ ન જુઓ તુરંત અમારા વ્હોટ્સએપ ગ્રુપ માં જોડાવવા નીચે જણાવેલ લિન્ક પા ક્લિક Follow this link to join my WhatsApp group: https://chat.whatsapp.com/Kt2Gmu99FLHCYuTW6CaADj
સંપર્ક સૂત્ર
www.samutthan.org
email: samutthan.org@gmail.com
WhatsApp:
9409498811
8131367737
